Mitologiak

Baionako Bonnat-Helleu museoa berriz ireki ondorengo aldi baterako lehen erakusketak, «Mitologiak» izenekoak, gizateriaren historian zehar iraun duten kontakizun fundatzaile handiak elkarrizketan jartzen ditu, Egipto faraonikotik Japonia modernora eta Antzinako Greziatik Euskal Herriko mendietara. Louvre Museoarekin lankidetzan eta Quai Branly – Jacques Chirac Museoaren parte-hartze apartarekin antolatua, garai eta kontinente guztietako ia ehun obra biltzen ditu.

Nola sortu zen mundua? Zer indarrek bizi dute? Nola lortzen dute heroiek eta heroinek haren patua aldatzea? Horiek dira gure mitoek erantzuten saiatzen diren funtsezko galderak. Mundua azaltzeko, ezezaguna uxatzeko edo giza izaerari buruz hausnartzeko sortuak, kontakizun horiek ibili, eraldatu eta elkarri erantzuten diote; hala, espazioan eta denboran elkarrengandik urrun dauden kulturek antzeko pertsonaiak eta istorio harrigarriro hurbilak irudikatzen dituzte. «Mitologiak» erakusketak pertsonaia eta kontakizun horien arteko elkarrizketa berritzailea proposatzen du. Bertan, lehen aldiz, Pirinioetako munduak, Mediterraneoko, Ekialde Hurbileko eta Ekialde Ertaineko tradizio handiak, baita Mexikoko, Ozeaniako eta Afrikakoak ere, elkarren ondoan aurkezten dira.

Elkar lotzen dituen lankidetzaren baitan, Louvre Museoak eta Bonnat-Helleu Museoak ibilbide bat diseinatu dute elkarrekin, Pirinioetako mitologiak beste herri askoren mitologiekin lotzen dituzten motiboak —sarritan oso antzinakoak— ezagutarazteko. Hegazti-emakumeek, hots, laminek, Tartalo ziklopeak eta basajaunek topo egiten dute greziar jainkoen aurka borrokan ari diren Titanekin, Peneloperengana itzultzen den Ulisesekin edo Herkulesek bere hamabi lanak burutzen dituen irudiekin, nahita irekia eta kaleidoskopio baten gisara antolatutako eszenografia batean. Louvre Museoak egindako aparteko maileguei esker, eta bereziki Rafaelen «San Jurgi herensugearen aurka» Errenazimentu italiarreko maisulan ospetsuari esker, zibilizazioen arteko lotura eta elkargune ugari agerian uzten dira.

Quai Branly – Jacques Chirac Museoaren parte-hartze apartak erakusketaren ikuspegia are gehiago zabaltzen du, mundu osoko kulturetara irekiz: Maliko ciwara maskara batek Homeroren bustoarekin egiten du topo; Quetzalcoatl izeneko lumadun suge aztekak Oôko harrian irudikatutako sugedun emakumearekin elkarrizketan jarduten du; eta Japoniako Nô antzerkiko maskara bat Zuberoako maskaradako Hartza pertsonaiaren jantzi baten ondoan aurkezten da.

«Mitologiak» erakusketak gure mito handien eta haien gaur egungo irudikapenen arteko elkarrizketa ere luzatzen du. Baionako seme Roland Barthesek erakutsi zuen bezala, mitoak ez dira iraganeko kontua. Bertan agertzen diren heroi eta heroinek, beldurra eragiten duten munstro eta deabruek, edo fenomeno misteriotsu batzuei ematen dieten jatorriak direla medio, kontakizun handi horiek gure irudimena egituratzen eta gure begirada elikatzen jarraitzen dute, gaur egungo literaturan, zineman nahiz bideo-jokoetan ere.

Erakusketa aldi baterako erakusketa-aretoan zabaltzen da, baina baita museoaren ibilbide iraunkorrean ere. Horren barruan, museoaren bilduma aberatseko marrazkien hautaketa txandakatuz aurkezten da; hala, Rubens, Van Dyck, Poussin eta Géricaulten lanak salbuespenez ikusgai izango dira publikoarentzat.

Erakusketa hau Bonnat-Helleu Museoak, Baionako Arte Ederren Museoak, ekoitzi du, Louvre Museoarekin lankidetzan eta Quai Branly – Jacques Chirac Museoaren aparteko laguntzarekin.

Komisarioak:

Benjamin Caule eta Barthélemy Etchegoyen Glama (Bonnat-Helleu Museoa),

François Bridey eta Dominique de Font-Réaulx (Louvre Museoa).